Page 15 - Demo

13Skulptura e Poseidonit %u00ebsht%u00eb e nj%u00ebjta statuj%u00ebmagjike prej bronzi q%u00eb doli nga duart e skulptorit 2400 vjet m%u00eb par%u00ebShfaqja merr jet%u00eb n%u00eb prani t%u00eb spektator%u00ebve, n%u00eb kontakt t%u00eb drejtp%u00ebrdrejt%u00eb me tadram%u00ebs s%u00eb shkruar me fjal%u00ebn, z%u00ebrin, diksionin, me gjuh%u00ebn e trupit, gjestet, l%u00ebvizjet, temperamentin dhe pasionin e tij. E nj%u00ebjta dram%u00eb mund t%u00eb luhet e t%u00eb ting%u00eblloj%u00eb ndryshe p%u00ebrmes interpretimit t%u00eb ndrysh%u00ebm aktoresk t%u00eb saj. Ndryshe nga shum%u00eb arte t%u00eb tjera, aktori vepron n%u00eb sken%u00eb drejtp%u00ebrs%u00ebdrejti. Thelbin e unitetit t%u00eb dram%u00ebs dhe t%u00eb loj%u00ebs s%u00eb aktorit e shpreh veprimi skenik. Vet%u00eb fjala dram%u00eb vjen nga greqishtja e vjet%u00ebr dhe do t%u00eb thot%u00eb %u201cb%u00ebj%u201d, %u201cveproj%u201d, kurse fjala aktor vjen nga latinishtja dhe do t%u00eb thot%u00eb %u201cveprues%u201d.PRANIA FIZIKE E SPEKTATORITNj%u00eb nga ve%u00e7orit%u00eb e teatrit si art q%u00ebndron n%u00eb faktin se shfaqja merr jet%u00eb n%u00eb prani t%u00eb spektator%u00ebve, n%u00eb kontakt t%u00eb drejtp%u00ebrdrejt%u00eb me ta. N%u00eb piktur%u00eb, skulptur%u00eb, let%u00ebrsi etj., artisti e krijon vepr%u00ebn para se t%u00eb perceptohet nga spektatori ose lexuesi, t%u00eb cil%u00ebt shijojn%u00eb rezultatet e pun%u00ebs krijuese, kurse n%u00eb teat%u00ebr publiku %u00ebsht%u00eb i pranish%u00ebm gjat%u00eb shtjellimit t%u00eb vepr%u00ebs. Ndryshe nga filmi e artet e tjera, shfaqja teatrale p%u00ebrs%u00ebritet si akt krijues, duke u kristalizuar ose duke p%u00ebrftuar elemente t%u00eb reja %u00e7do her%u00eb. %u00c7do her%u00eb, aktori e luan rolin nga e para dhe, n%u00eb kontakt t%u00eb drejtp%u00ebrdrejt%u00eb me publikun, ai e ndien %u00e7%u2019i p%u00eblqen e %u00e7%u2019nuk i p%u00eblqen atij dhe, kur e sheh t%u00eb domosdoshme, ai korrigjon, heq pjes%u00eb t%u00eb tep%u00ebrta ose shton aty ku duhet. NATYRA KALIMTARE E TEATRIT DHE ARTET E TJERANj%u00eb shfaqje teatri ndryshon nga momenti n%u00eb moment, nd%u00ebrsa para syve tan%u00eb kalojn%u00eb nj%u00eb s%u00ebr%u00eb elementesh q%u00eb l%u00ebn%u00eb mbresa dhe ngacmojn%u00eb. Natyra kalimtare e teatrit, nj%u00eb cil%u00ebsi e p%u00ebrbashk%u00ebt p%u00ebr t%u00eb gjitha artet skenike, b%u00ebn q%u00eb ai t%u00eb dallohet n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb shum%u00eb dometh%u00ebn%u00ebse nga let%u00ebrsia dhe artet pamore. Nj%u00eb piktur%u00eb apo skulptur%u00eb, nj%u00eb roman apo nj%u00eb lib%u00ebr me poezi jan%u00eb objekte t%u00eb fiksuara, t%u00eb pandryshueshme. Ato konsiderohen t%u00eb kryera pasi dalin nga duart e artistit. Ato ekzistojn%u00eb si produkte t%u00eb p%u00ebrfunduara dhe ne mund t%u2019i vler%u00ebsojm%u00eb n%u00eb t%u00eb nj%u00ebjt%u00ebn m%u00ebnyr%u00eb q%u00eb vler%u00ebsojm%u00eb nj%u00eb nd%u00ebrtes%u00eb historike apo nj%u00eb automobil t%u00eb vjet%u00ebr. N%u00eb nj%u00eb bot%u00eb ndryshimesh dhe pasigurish, ato mbeten nj%u00ebsoj. Ne mund t%u2019u kthehemi p%u00ebrs%u00ebri e p%u00ebrs%u00ebri dhe n%u00ebse ruhen mir%u00eb, ato do t%u00eb jen%u00eb gjithmon%u00eb aty dhe gjithmon%u00eb nj%u00ebsoj. Thelbi i let%u00ebrsis%u00eb dhe i arteve pamore %u00ebsht%u00eb t%u00eb kapin di%u00e7ka n%u00eb nj%u00eb moment t%u00eb dh%u00ebn%u00eb dhe ta fiksojn%u00eb aty p%u00ebrgjithmon%u00eb. N%u00eb nj%u00eb shfaqje teatri kjo nuk mund t%u00eb ndodh%u00eb, sepse ajo nuk %u00ebsht%u00eb objekt, por ndodhi, veprim, aksion. Ndodh si me muzik%u00ebn, e cila ka tonin, timbrin dhe volumin, cil%u00ebsi k%u00ebto q%u00eb shp%u00ebrfaqen duke u zhvilluar n%u00eb nj%u00eb koh%u00eb t%u00eb caktuar. Nj%u00eb not%u00eb muzikore n%u00eb nj%u00eb melodi nuk mund t%u00eb mbahet pafund%u00ebsisht si%u00e7 b%u00ebjm%u00eb me nj%u00eb vij%u00eb